Vrijdagzaal

In de Vrijdagzaal krijgt u uitleg over de uitvinding van de steendruk door Alois Senefelder in 1798. Vervolgens maakt u kennis met de vele uitingen die deze uitvinding mogelijk maakte en het maatschappelijk belang daarvan. 

In deze zaal is ook een indrukwekkende replica te vinden van de eerste pers van Senefelder en lithografisch werk van bekende kunstenaars zoals Kees van Dongen, Alphonse Mucha, Adolphe Willette, Jan Toorop en Jan Sluyters.

  • Vrijdagzaal_01
  • Vrijdagzaal_03
  • Vrijdagzaal_04
  • Vrijdagzaal_06
  • Vrijdagzaal_02
  • Vrijdagzaal_05

Machinezaal

De machinezaal toont een fraai aanbod steendrukdrukpersen en voor de steendruk benodigde hulpmiddelen. Zo ziet u ook enkele imposante, vijf ton wegende snelpersen uit de 19e en 20e eeuw. De persen worden nog met regelmaat gebruikt. In deze zaal ook aandacht voor de rol van de lithograaf in de achterin de zaal te vinden lithografiehoek. U kunt daar ook genieten van de presentaties De wereld krijgt kleur over het maken van een kleurenaffiche en Van steen tot chip waarin de relatie tot de hedendaagse microlithografie wordt belicht. 

  • Machinezaal_05
  • Machinezaal_07
  • Machinezaal_03
  • Machinezaal_06-MICROCHIP
  • Machinezaal_01
  • Machinezaal_04

Foyer

GROEPEN-FOYER-2

Groepen die ons museum bezoeken worden indien gewenst verwelkomd met bijvoorbeeld koffie/thee en een ambachtelijk bereid stuk vlaai in de foyer van Carolus. 

Er kunnen maximaal 150 personen tegelijkertijd in de foyer. Ook voor bedrijven zijn speciale arrangementen bespreekbaar.
Vraag gerust eens naar de mogelijkheden via secretariaat@steendrukmuseum.nl

Museumatelier

DSC03607

Bijzonder is het eigen atelier. Hier worden drukdemonstraties gegeven en prachtig eigen lithowerk gemaakt of opdrachten voor derden, in een aantal gevallen in samenwerking met Nederlandse en buitenlandse kunstenaars. Bij hen is steendruk namelijk nog steeds in trek voor het maken van grafiek in kleine oplagen. Daarnaast wordt het atelier gebruikt voor workshops. Daarbij kunt u als deelnemer zelf kennismaken met het tekenen op steen en het steendrukken.

Bibliotheek

Bibliotheek

De bibliotheek bevat inmiddels honderden historische boeken over lithografie en steendruk. U kunt de bibliotheek -op afspraak- raadplegen.

Klik hier voor een overzicht van de thans geregistreerde publicatie

Carolus gebouw

DSC02724-001

Het Nederlands Steendrukmuseum is gevestigd in CAROLUS. Een markant pand in de Oranje Nassaustraat te Valkenswaard uit 1927. Het is een ontwerp van de Maastrichtse architect Alphonse, Jean, Nicolas BOOSTEN (1893 - 1951) en een goed voorbeeld van een congregatieklooster met zieken- en bejaardentehuis uit de jaren dertig. Het gebouw laat een gevarieerde detaillering zien in een menging van expressionistische Nieuwszakelijke en Amsterdamse School vormen.

Het gebouw is het resultaat van vlijtige inspanningen van de Liefdezusters van de Heilige Carolus Borromeus, ook wel Zusters Onder de Bogen, genoemd. Een congregatie die in 1837 in Maastricht is gesticht. Ziekenzorg was een van haar taken. Het grote gebouw heeft een langgerekte opzet onder zadeldaken en een achterbouw. Het centrale punt in de gevel is de ingang, gemarkeerd door een kleine toren en een hoge erker. Hier was de scheiding tussen klooster en ziekenhuis. Op de gevel van het gebouw is een beeld in gietbeton voorstellende Carolus Borromeus van de Maatrischtse beeldhouwer Charles Vos (1888 - 1954) te vinden. Hij is gekleed in een priestergewaad en in zijn voor zijn borst gehouden handen houdt hij een kelk vast.

Carolus gebouw

De eerste steen - rechts naast de hoofdingang - werd gelegd op 3 juni 1929 door de toenmalige bisschop van 's-Hertogenbosch, mgr. A.F. Diepen. In 1930, het gebouw was nog niet helemaal klaar, hebben de zusters het gebouw in gebruik genomen als klooster en R.K. ziekenhuis. In 1936 werd het oorspronkelijke spitse torentje getroffen door de bliksem en vervangen door het huidige stompere exemplaar. Het gebouwencomplex met kapel heeft een vloeroppervlak van circa 3.000 m2 en kende in de loop der jaren verschillende bestemmingen en functies.

Zo deed het gebouw na vertrek van de oorspronkelijke bewoners tot eind 1999 o.a. dienst als muziekschool en als gemeentelijk ontmoetingscentrum. Er vonden vele activiteiten plaats, maar door karig onderhoud raakte het langzamerhand in verval. In datzelfde jaar heeft de gemeenteraad aangegeven dat het belangrijk was dat het pand Carolus een herbestemming kreeg, waardoor dit voor Valkenswaard historisch waardevolle, monumentale gebouw behouden blijft.

Carolus gebouw winter

Na een onderzoek door de Pandenbank over de mogelijkheden tot herbestemming is de gemeente in gesprek geraakt met de Stichting (sinds 2011 N.V.) Brabants Monumenten Fonds. Deze stichting heeft tot doel monumentale gebouwen voor het nageslacht te behouden en te exploiteren. Het gebouw werd overgedragen aan de stichting en samen met de gemeente werd een plan van aanpak opgesteld. De conclusie was dat het monumentale karakter van het pand het best gewaarborgd kon blijven door er een clustering van museale en cultuur gerelateerde activiteiten onder te brengen.

Carolus gebouw opening NSM 21-09-2001Ook het provinciaal bestuur van Noord-Brabant erkende het belang van de realisering van dit project. Vandaar dat de toenmalige Commissaris van de Koningin, de heer mr. F. Houben, bereid was het nieuwe Carolusgebouw op 8 juni 2001 te openen. De opening vond plaats in aanwezigheid van de nieuwe 'bewoners' en een groot aantal genodigden. Het Nederlands Steendrukmuseum opende vervolgens officieel zijn deuren op 21 september 2001.

Collectie

De collectie van het Nederlands Steendrukmuseum omvat boekillustraties, cartografie, reclameplaten en lithografie van bekende kunstenaars als Kees van Dongen, Alphonse Mucha, Adolphe Willette en Jan Sluyters. Maar ook speelkaarten, etiketten, ansichtkaarten, prenten, karikaturen en (satirische) tijdschriften. Naast de vaste collectie heeft het Nederlands Steendrukmuseum regelmatig een expositie van een bijzondere kunstenaar of rondom een specifiek thema.

Museumwinkel

Neem tijdens uw bezoek zeker een kijkje in onze museumwinkel. Er is een wisselend assortiment kaarten, boeken, cadeauartikelen en originele litho's in diverse prijsklassen. Zie daarvoor ook onze webshop. Met uw aankopen ondersteunt u bovendien het museum. 

DSC00918   DSC00929   DSC00886   DSC00975   DSC00875   DSC00969   DSC00872    DSC00930

De museumwinkel heeft dezelfde openingstijden als het museum.

Museumhistorie

Oprichter van het Nederlands Steendrukmuseum is Ir. Peter-Louis Vrijdag. De collectie is gebaseerd is op diens persoonlijke verzameling. "Ik kom uit een drukkersfamilie. Grootvader Louis Vrijdag startte in 1905 te Eindhoven een drukkerij voor muziekdruk. De typografie werd al zeer snel gevolgd door de steendruk en de muziekdruk door het drukken van etiketten en ringen voor de bloeiende sigarenindustrie. Er waren destijds in Nederland duizenden sigarenbedrijfjes.Een mengeling van verbazing, bewondering, nieuwsgierigheid, verzamelwoede en verdriet over het dreigend verdwijnen van indrukwekkende technieken is uitgemond in de passie om het per se ook aan anderen te willen laten zien", aldus  omschrijft hij zijn motivatie om een museum over de lithografie en steendruk op te zetten in het eind 2011 verschenen boek Het Nederlands Steendrukmuseum. 

Meer over de museumhistorie